Homepage Wereldgemeente Loon op Zand

Interview met Bert Branderhorst, voorzitter van EcLoZ in Rond de Toren (12.05.2018)

EcLoZ voor het voetlicht. Uit Rond de Toren, jaargang 51 - 2018 - nr. 9. Redactie: Ton Kalkers

--------------------------------------------------------------

"Van gas naar warmtepomp en zonnepaneel

Energie besparen, zelf opwekken of collectief opwekken, duurzaam bouwen en minder tot geen aardgas meer gebruiken, zijn allemaal hot items. De landelijke en provinciale bladen staan vol met artikelen over deze onderwerpen. Ook dichtbij huis is een groep bezig zich voor te bereiden op deze nieuwe tijd. Het Energie Collectief in de gemeente Loon op Zand (ECLoZ) is een coöperatie die middels voorlichting, projecten en zelf het voorbeeld geven de inwoners van Loon op Zand in beweging wil krijgen en stimuleren mee te doen om zich voor te bereiden op een gasloze situatie.

Ik had een gesprek met de bevlogen maar ook nuchtere voorzitter van ECLoZ, Bert Branderhorst in zijn reeds goed geïsoleerde, met zonnepanelen stroom opwekkende en door warmtepomp verwarmde en gekoelde gasloze huis.

De voor de hand liggende vraag hoe Bert betrokken is geraakt bij het energiecollectief Loon op Zand heeft een lange voorgeschiedenis die begint bij de jonge Bert die geïnspireerd werd door de club van Rome die in 1972 het rapport ‘De grenzen aan de groei’ uitbracht, waarin een verband werd gelegd tussen economische groei en de gevolgen hiervan voor het milieu. Daarin werd een beeld geschilderd van in een aantal decennia oprakende grondstof voorraden. Een latere cursus Milieuhygiëne in Utrecht versterkte die ideeën die hij in zijn latere kwekerij van blauwe bessen al heeft proberen te realiseren. Toen in 2012 Wereldgemeente Loon op Zand van start ging was Bert er bij. Stichting Wereldgemeente Loon op Zand zet zich sinds begin 2012 in voor duurzaamheid en eerlijke handel en is een burgerplatform dat uitvoering geeft aan het besluit van de gemeenteraad om de VN Millenniumdoelen te steunen.

Het energiecollectief is dus ontstaan als werkgroep onder de vlag van de wereldgemeente. Vanuit de werkgroep is eerst een stichting opgericht ter voorbereiding van de coöperatie ECLoZ die in 2015 is opgericht. De coöperatie is een vereniging met leden.

Bert vertelt: “In ECLoZ werken we samen aan: energie besparen, energie-opwekken zelf of samen met anderen, werken aan een duurzame en betere wereld, energiekosten verlagen en meer zelfvoorzienend - onafhankelijk - zijn.

Dat doen we door:

  1. Het beperken van het energieverbruik door verspilling tegen te gaan; bijvoorbeeld isoleren van daken en gevels, gebruik van energie zuinige apparaten, lampen en machines/gereedschappen,
  2. Het zelf opwekken van energie uit duurzame bronnen zoals zon en wind; bijvoorbeeld door installatie van een zonneboiler of zonnepanelen
  3. Het gebruik maken voor resterende energiebehoefte van duurzame bronnen zoals duurzaam opgewekte (echte) groene stroom en bijvoorbeeld verwarming en koeling met warmte/koude opslag (warmtepomp).

En de tijd begint te dringen. Al per 2021 wordt de standaard cv-ketel verboden. Eenmaal aan het eind van zijn levensduur kan hij dan alleen nog worden vervangen door een warmtepomp, zonnewarmte, stadsverwarming of een hybride systeem (half cv-ketel, half warmtepomp). Want Nederland moet van het gas af.

Gaandeweg is het de kunst om niet meer afhankelijk te zijn van grootmachten als Rusland voor het gas en de grote energiebedrijven voor de elektriciteit. Alles wat we zelf plaatselijk of regionaal kunnen regelen is goed voor de locale en regionale economie. En dan hebben we het in onze gemeente over 9000 huishoudens die jaarlijks €1700,- tot €2000,- besteden aan energie en dat gaat nu voor een groot deel de gemeente uit. Koop je bijvoorbeeld zonnepanelen in de buurt dan stimuleert dat het plaatselijk bedrijfsleven en heb je die in acht jaar terugverdiend.

Door de situatie in Groningen worden we er met de neus op gedrukt dat het anders moet de komende jaren. Deze situatie geeft een boost aan het duurzaam opwekken van energie. Trouwens een huis met een goed energielabel heeft een lagere energienota en behoud beter zijn waarde bij verkoop in de toekomst, maar bevordert ook de leefbaarheid nu.”

Doelstelling

‘Loon op Zand is in 2030 energieneutraal’ staat op de website van ECLoZ te lezen.

Dat is ons gezamenlijk doel. Een stevige ambitie die we samen bereiken door ook samen aan de slag te gaan. Niet voor niets is het adagium “verbeter de wereld en begin (bij je) zelf”. Generaties voor ons hebben gewerkt aan een wereld waarin wij nu leven; aan ons de mooie taak om met de mogelijkheden van nu en morgen te werken aan een duurzame en schone toekomst voor onszelf, onze kinderen en kleinkinderen. Daarom werken wij samen aan “Loon op Zand in 2030 energieneutraal”.

Werkgroepen en projecten

Binnen ECLoZ zijn Werkgroepen bezig om mogelijkheden te verkennen; ideeën uit te werken. Uit de werkgroepen zijn een aantal projecten gestart. B.v. de warmtebeeldactie, project “zonnepanelen op eigen dak” en het project “zonnedak samen”. De zonnepanelen-actie op eigen dak loopt nog steeds en voor het project ‘zonnedak samen’ zijn we nog op zoek naar geschikte daken qua ligging en constructie.

Stroom van je eigen windmolen!

Verder slaat ECLoZ samen met tien andere energiecoöperaties uit de regio Tilburg en Hart van Brabant de handen ineen om een windmolenpark te bouwen op de Spinder in Tilburg. De windmolens produceren voldoende energie om ruim 6.000 huishoudens groene stroom te geven. Zo produceren we in onze eigen omgeving onze eigen energie. Samen, met zoveel mogelijk inwoners en bedrijven van Tilburg en Hart van Brabant, hebben we de windmolens in eigendom, ze zijn dus niet van een energiemaatschappij. Binnenkort wordt bekend hoe u financieel kunt deelnemen.

Niet dat windenergie geproduceerd door windmolens nu het ei van Columbus is, maar voor de komende 40 jaar kan het prima voorzien in onze energiebehoefte en is er tegen die tijd vast iets anders uitgevonden. De vele windmolens die in iedere plaats in de vroegere eeuwen op de ringdijken stonden om water weg te pompen uit de polders, om graan te malen en olie te produceren vond men ook niet altijd mooi, maar wel praktisch en ze zijn bijna allemaal verdwenen en vervangen door andere efficiëntere apparaten. Nu vinden we de molens van Kinderdijk prachtig, maar toen was het gewoon een noodzakelijk kwaad. En zo zal het hier ook bij gaan.

Greendeal Hart van Brabant

Op vrijdag 9 oktober 2015  heeft ECLoZ de greendeal Hart van Brabant ondertekend samen met andere energiecoöperaties, gemeenten en bedrijven uit de regio. Samen hebben we de ambitie uitgesproken om voor eind 2017 200 Nul op de Meter (NOM-) Woningen te realiseren en daarnaast zullen 3000 woningen tenminste 1 labelsprong vooruit moeten maken. Binnenkort komen de gemeente Loon op Zand en ECLoZ bij elkaar om te bespreken hoe ze deze ambitie in onze eigen gemeente gaan realiseren.

Op het Van Lier terrein zullen naar verwachting zo’n 70 gasloze huizen worden gebouwd en dus ligt hier de kans om ze energieneutraal  te bouwen, van zonnepanelen te voorzien en een warmtepomp.

Op weg naar energieneutrale woningen

Er loopt een project van Enexis om buurtbewoners er toe te bewegen om samen hun woning energiezuiniger te maken. Dit begint met inzicht in het eigen verbruik door de installatie van een slimme meter. Daarnaast faciliteert Enexis een stappenplan om daadwerkelijk tot een verbetering te komen van de energieprestatie van meerdere huishoudens. Het is de bedoeling dat huishoudens door samen te werken in woningverbetering bij de verbouw en (betere) isolatie schaalvoordelen kunnen bedingen. Daarnaast kan het voordelen bieden voor de leefbaarheid in onze wijken.

Bestuur

De stichting ECLoZ is een vereniging met leden die op dit moment alleen werkt met vrijwilligers.Bert Branderhorst is voorzitter, Cees van de Ven vice-voorzitter, Henri Hoskam interim  secretaris, penningmeester Walter van Boxtel en de algemeen bestuursleden Frits Dansen, Alex van der Haring en Jan Verstijnen. Binnen het bestuur is er dringend behoefte aan een secretaris en aan bestuursleden voor Communicatie & PR en Marketing. Wilt u meer informatie over de Stichting ECLoZ  kijk dan op de website: www.ecloz.nl

Afsluitend

Bert sluit af met de woorden: “Laten we er niet te moeilijk over doen om geld te investeren in isolatie, zonnepanelen of een warmtepomp. De gemiddelde gebruiksduur van een badkamer of keuken ligt tussen de 10 en 15 jaar en dan vinden we het heel gewoon dat die wordt vervangen. Daar besteden we dan al gauw zo’n €10.000,- aan. Waarom dan niet geld investeren in duurzamer, energiezuiniger wonen. Hypotheekverstrekkers kijken bij het verstrekken van hypotheken ook steeds meer naar duurzaamheid van een woning, want dat betekent dat een huis zijn waarde behoudt in de toekomst.

De zon geeft zoveel energie en we benutten er nog maar een fractie van. Als we het nu eens mondialer bekijken en minder egocentrisch dan geven we ondersteuning aan Afrikanen om “zonneboer” te worden, zodat daar energie wordt geproduceerd die elders weer kan worden gebruikt, dan wordt inkomen eerlijker verdeeld en heeft iedereen een goede boterham.Want waar gaat het om! Om leefbaarheid en duurzaamheid. We willen allemaal fijn wonen. Laten we daar dan ook samen naar toe werken.”

Redactie: Ton Kalkers

Wat kost het?*

- Inductiekookplaat (incl. aansluiting): 1.000 euro
- Warmtepomp (niet-hybride, incl. installatie): 11.000 euro
- Aangepaste radiatoren: 2.500 euro
- Isolatie: 8.300 euro.  HRf++-glas: 3.500 euro
- Zonnepanelen (10 stuks): 4.600 euro
Totale investeringskosten: 30.900 euro

*Exclusief subsidie en aanzienlijke besparingen; globale berekening Milieu Centraal voor hoekwoning jaren zeventig

Bron: De Volkskrant 28 maart 2018

---------------------------------------------------------------

Nieuwsoverzicht